Η ψυχοθεραπεία αποτελεί έναν από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους φροντίδας της ψυχικής υγείας.
Παρ’ όλα αυτά, οι στατιστικές δείχνουν ότι οι άνδρες προσφεύγουν πολύ λιγότερο συχνά σε ψυχολόγο συγκριτικά με τις γυναίκες.
Το φαινόμενο αυτό δεν είναι τυχαίο, αλλά συνδέεται με κοινωνικούς, πολιτισμικούς και προσωπικούς παράγοντες που αξίζει να εξετάσουμε.
Κοινωνικές αντιλήψεις και στερεότυπα
Ένας από τους βασικότερους λόγους είναι τα κοινωνικά στερεότυπα γύρω από τον ανδρισμό.
Από μικρή ηλικία, πολλοί άνδρες μεγαλώνουν με την ιδέα ότι «πρέπει να είναι δυνατοί», να μην εκφράζουν φόβο, λύπη ή ευαλωτότητα.
Η ψυχοθεραπεία όμως συχνά απαιτεί ακριβώς αυτό:
την αναγνώριση και την έκφραση συναισθημάτων.
Έτσι, αρκετοί άνδρες μπορεί να βιώνουν εσωτερική σύγκρουση ή ακόμα και ντροπή στη σκέψη ότι χρειάζονται βοήθεια.
Ο φόβος της αδυναμίας
Πολλοί άνδρες δυσκολεύονται να δουν την αναζήτηση ψυχολογικής υποστήριξης ως δύναμη.
Συχνά τη συνδέουν με «αδυναμία» ή με την αίσθηση ότι δεν μπορούν να διαχειριστούν μόνοι τους τα προβλήματά τους.
Η κοινωνία έχει ενισχύσει την εικόνα του άνδρα ως αυτού που πρέπει πάντα να «έχει τον έλεγχο».
Η ψυχοθεραπεία, όμως, δεν αφαιρεί τον έλεγχο· αντίθετα, τον ενισχύει, δίνοντας νέα εργαλεία και οπτικές.
Έλλειψη ενημέρωσης
Ένας άλλος λόγος είναι η περιορισμένη γνώση γύρω από το τι είναι πραγματικά η ψυχοθεραπεία.
Πολλοί άνδρες πιστεύουν ότι αφορά μόνο άτομα με σοβαρές ψυχικές διαταραχές ή ότι πρόκειται για μια διαδικασία που διαρκεί «μια ζωή».
Η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική:
η ψυχοθεραπεία απευθύνεται σε κάθε άνθρωπο που θέλει να βελτιώσει την ποιότητα της ζωής του,
να κατανοήσει τον εαυτό του και να διαχειριστεί πιο αποτελεσματικά τις δυσκολίες του.
Πολιτισμικές προσδοκίες
Σε αρκετές κοινωνίες, η εικόνα του άνδρα συνδέεται με την αυτονομία, την αντοχή και την επίλυση προβλημάτων χωρίς βοήθεια.
Αυτές οι προσδοκίες μπορεί να ενισχύουν την αποφυγή αναζήτησης στήριξης,
ακόμα κι όταν υπάρχει έντονο στρες, άγχος, κατάθλιψη ή οικογενειακές δυσκολίες.
Πρακτικοί λόγοι
Δεν είναι μόνο τα κοινωνικά στερεότυπα. Σε πολλές περιπτώσεις, οι άνδρες αποφεύγουν την ψυχοθεραπεία
λόγω πρακτικών παραγόντων, όπως περιορισμένος χρόνος, απαιτητικό εργασιακό πρόγραμμα ή οικονομικές ανησυχίες.
Αυτοί οι λόγοι, σε συνδυασμό με την ήδη υπάρχουσα δυσκολία να ζητήσουν βοήθεια,
καθιστούν πιο σπάνια την παρουσία τους στο θεραπευτικό δωμάτιο.
Ένα βήμα προς την αλλαγή
Η ψυχοθεραπεία δεν είναι ένδειξη αδυναμίας· είναι μια πράξη αυτοσεβασμού και θάρρους.
Το να ζητά κανείς βοήθεια σημαίνει ότι αναγνωρίζει την αξία του εαυτού του και θέλει να επενδύσει στη βελτίωση της ζωής του.
Κάθε άνδρας έχει το δικαίωμα να μοιράζεται τις ανησυχίες του, να αποφορτίζεται από το βάρος της σιωπής και να βρίσκει νέους τρόπους αντιμετώπισης των προκλήσεων.
Η σταδιακή αλλαγή της κοινωνικής νοοτροπίας και η αυξημένη ενημέρωση γύρω από την ψυχοθεραπεία
μπορούν να βοηθήσουν ώστε όλο και περισσότεροι άνδρες να ανακαλύψουν την αξία της.
Γιατί η ψυχική υγεία δεν έχει φύλο· είναι δικαίωμα και ανάγκη όλων μας.
Σωτηρία Παπαλεξανδροπούλου
Κλινική Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια