Μια Επιστημονικά Τεκμηριωμένη Ολιστική Προσέγγιση

Τα αυτοάνοσα νοσήματα, όπως η θυρεοειδίτιδα Hashimoto, η ρευματοειδής αρθρίτιδα, η ψωρίαση

και η σκλήρυνση κατά πλάκας, δεν αποτελούν μόνο ανοσολογική δυσλειτουργία.

Αποτελούν αποτέλεσμα μιας βαθύτερης κυτταρικής ανισορροπίας.

Στο Ηπιόνιο Ολιστικό Κέντρο διερευνούμε δύο βασικούς μηχανισμούς που συχνά παραμένουν αδιάγνωστοι:

  • Το οξειδωτικό στρες
  • Την κυτταρική πείνα

Τι είναι τα Αυτοάνοσα Νοσήματα;

Τα αυτοάνοσα νοσήματα αποτελούν μία από τις ταχύτερα αυξανόμενες κατηγορίες χρόνιων παθήσεων παγκοσμίως.

Πρόκειται για καταστάσεις όπου το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται λανθασμένα στους ίδιους τους ιστούς του οργανισμού,

προκαλώντας χρόνια φλεγμονή και λειτουργική επιβάρυνση.

Παθήσεις όπως:

  • Ρευματοειδής αρθρίτιδα
  • Σκλήρυνση κατά πλάκας
  • Θυρεοειδίτιδα Hashimoto
  • Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος
  • Ψωρίαση
  • Φλεγμονώδη νοσήματα εντέρου

χαρακτηρίζονται από:

✔ Χρόνια φλεγμονή
✔ Διαταραχή ανοσορρύθμισης
✔ Κυτταρική δυσλειτουργία

Οξειδωτικό Στρες: Ο Σιωπηλός Εχθρός

Το οξειδωτικό στρες προκύπτει όταν υπάρχει ανισορροπία μεταξύ ελευθέρων ριζών και αντιοξειδωτικών μηχανισμών. 

Η χρόνια φλεγμονή που χαρακτηρίζει τα αυτοάνοσα:

  • Αυξάνει την παραγωγή ελευθέρων ριζών
  • Βλάπτει τις κυτταρικές μεμβράνες
  • Διαταράσσει τα μιτοχόνδρια
  • Επηρεάζει τη λειτουργία των Τ-λεμφοκυττάρων
  • Τροποποιεί πρωτεΐνες και αντιγόνα
  • Ενισχύει τη φλεγμονώδη απάντηση
  • Ενισχύει τη διαρροή του εντερικού φραγμού

Η παρατεταμένη οξειδωτική επιβάρυνση οδηγεί σε φαύλο κύκλο φλεγμονής και ανοσολογικής απορρύθμισης.

Κυτταρική Πείνα: Όταν το Κύτταρο Δεν Τρέφεται Σωστά

Η «κυτταρική πείνα» δεν αφορά την ποσότητα τροφής, αλλά την ποιότητα και τη βιοδιαθεσιμότητα των θρεπτικών στοιχείων. 

Η «κυτταρική πείνα» αφορά την ανεπαρκή λειτουργική θρέψη του κυττάρου.

Συχνά στα αυτοάνοσα λόγω της κυτταρικής πείνας παρατηρούνται:

  • Έλλειψη βασικών μικροθρεπτικών (σελήνιο, ψευδάργυρος, βιταμίνη D κ.α.)
  • Διαταραχή μιτοχονδριακής λειτουργίας
  • Μειωμένη παραγωγή ενέργειας (ATP)
  • Ανεπαρκή συνένζυμα
  • Διαταραχή μεταβολικών οδών
  • Δυσλειτουργία μεθυλίωσης
  • Διαταραχή εντερικής απορρόφησης

Όταν το κύτταρο δεν παράγει επαρκή ενέργεια, η ανοσορρύθμιση αποδυναμώνεται και η φλεγμονή συντηρείται.

Μεταβολομική και Επιγενετική: Ο Χάρτης του Οξειδωτικού Στρες, της Κυτταρικής Πείνας και των Αυτοάνοσων Νοσημάτων

Τα αυτοάνοσα νοσήματα δεν εμφανίζονται ξαφνικά. Προηγείται μια μακρά περίοδος βιοχημικής και

κυτταρικής απορρύθμισης, η οποία συχνά δεν ανιχνεύεται με τις κλασικές εξετάσεις.

Στο Ηπιόνιο Ολιστικό Κέντρο αξιοποιούμε δύο σύγχρονα επιστημονικά εργαλεία

δηλαδή τη μεταβολομική ανάλυση και την επιγενετική αξιολόγηση,

για να μετρήσουμε και να κατανοήσουμε τους βαθύτερους μηχανισμούς που συνδέουν:

  • Το οξειδωτικό στρες
  • Την κυτταρική πείνα
  • Τη χρόνια φλεγμονή
  • Την εκδήλωση αυτοάνοσων νοσημάτων

Τι Είναι η Μεταβολομική;

Η μεταβολομική αποτελεί την ανάλυση των μεταβολιτών, δηλαδή των μικρών μορίων που

παράγονται κατά τις βιοχημικές διεργασίες του κυττάρου. 

Μέσω αυτής μπορούμε να αξιολογήσουμε:

✔ Δείκτες οξειδωτικού στρες
✔ Κατάσταση αντιοξειδωτικών μηχανισμών (γλουταθειόνη κ.ά.)
✔ Μιτοχονδριακή λειτουργία και παραγωγή ATP
✔ Ενεργειακή επάρκεια κυττάρου
✔ Μεταβολική φλεγμονή

Με απλά λόγια, η μεταβολομική μας δείχνει πώς λειτουργεί πραγματικά το κύτταρο σήμερα.

Τι Είναι η Επιγενετική;

Η επιγενετική δεν εξετάζει μόνο το DNA, αλλά τον τρόπο με τον οποίο τα γονίδια ενεργοποιούνται ή απενεργοποιούνται. Παράγοντες όπως:

  • Στρες
  • Διατροφή
  • Τοξίνες
  • Φλεγμονή
  • Έλλειψη θρεπτικών συστατικών

μπορούν να επηρεάσουν τη γονιδιακή έκφραση χωρίς να αλλάξουν τη γενετική αλληλουχία.

Μέσω επιγενετικών δεικτών μπορούμε να αξιολογήσουμε:

✔ Ρύθμιση φλεγμονωδών γονιδίων
✔ Ικανότητα αποτοξίνωσης
✔ Μεθυλίωση
✔ Αντιοξειδωτική απόκριση
✔ Ανοσολογική ισορροπία

Η επιγενετική μάς δείχνει πώς αντιδρά ο οργανισμός στις περιβαλλοντικές πιέσεις.

Ποιο το όφελος της μεταβολομικής και της επιγενετικής;

Η μεταβολομική επιτρέπει τη μέτρηση της επιβάρυνσης σε πραγματικό χρόνο 

αναδεικνύοντας τα βιοχημικά μονοπάτια που υπολειτουργούν καθώς και την επίδραση της ψυχοσύνθεσης στη βιολογία του οργανισμού.

Η επιγενετική αποκαλύπτει εάν τα γονίδια που ρυθμίζουν  τις μεταβολικές οδούς ή που σχετίζονται

με την αντιοξειδωτική άμυνα εκφράζονται φυσιολογικά ή αν  έχουν τροποποιηθεί από χρόνιο στρες ή φλεγμονή.

Η μεταβολομική και η επιγενετική επιτρέπουν:

  • Έγκαιρη ανίχνευση μεταβολικής απορρύθμισης
  • Εξατομικευμένη παρέμβαση
  • Παρακολούθηση αποτελεσματικότητας θεραπευτικού πλάνου

Πότε Αξίζει να Γίνει Μεταβολομικός και Επιγενετικός Έλεγχος;

Αν αντιμετωπίζετε:

  • Αυτοάνοσο νόσημα με συχνές υποτροπές
  • Χρόνια κόπωση χωρίς σαφή αιτία
  • Επίμονη φλεγμονή
  • Θυρεοειδικές διαταραχές
  • Αίσθημα εξάντλησης παρά τη σωστή διατροφή

τότε πιθανόν υπάρχει υποκείμενο οξειδωτικό στρες και κυτταρική πείνα που δεν έχει ακόμη διερευνηθεί. 

Η έγκαιρη ρύθμιση μπορεί να αλλάξει την πορεία της φλεγμονής.

Παναγιώτης Νάνος

Βιολόγος – Παθοφυσιολόγος BSc MSc

Βιβλιογραφία

Αυτοάνοσα & Οξειδωτικό Στρες

  1. Valko, M., Leibfritz, D., Moncol, J., Cronin, M. T., Mazur, M., & Telser, J. (2007). Free radicals and antioxidants in normal physiological functions and human disease. International Journal of Biochemistry & Cell Biology, 39(1), 44–84.
  2. Perl, A. (2013). Oxidative stress in the pathology and treatment of systemic lupus erythematosus. Nature Reviews Rheumatology, 9(11), 674–686.
  3. Betteridge, D. J. (2000). What is oxidative stress? Metabolism, 49(2 Suppl 1), 3–8.
  4. Mailloux, R. J. (2020). An update on mitochondrial reactive oxygen species production. Antioxidants, 9(6), 472.

Μιτοχονδριακή Δυσλειτουργία & Φλεγμονή

  • Mills, E. L., et al. (2017). Itaconate is an anti-inflammatory metabolite that activates Nrf2. Nature, 556, 113–117.
  • Zhang, Q., et al. (2010). Circulating mitochondrial DAMPs cause inflammatory responses. Nature, 464, 104–107.
  • Kotas, M. E., & Medzhitov, R. (2015). Homeostasis, inflammation, and disease susceptibility. Cell, 160(5), 816–827.

Μεταβολομική & Συστηματική Βιολογία

  • Nicholson, J. K., & Lindon, J. C. (2008). Systems biology: Metabonomics. Nature, 455, 1054–1056.
  • Johnson, C. H., Ivanisevic, J., & Siuzdak, G. (2016). Metabolomics: Beyond biomarkers and towards mechanisms. Nature Reviews Molecular Cell Biology, 17, 451–459.
  • Wishart, D. S. (2019). Metabolomics for investigating physiological and pathophysiological processes. Physiological Reviews, 99(4), 1819–1875.

Επιγενετική & Αυτοανοσία

  1. Richardson, B. (2007). Primer: Epigenetics of autoimmunity. Nature Clinical Practice Rheumatology, 3, 521–527.
  2. Ballestar, E. (2010). Epigenetics lessons from twins: prospects for autoimmune disease. Clinical Reviews in Allergy & Immunology, 39, 30–41.
  3. Jones, P. A. (2012). Functions of DNA methylation. Nature Reviews Genetics, 13(7), 484–492.
  4. Hedrich, C. M. (2017). Epigenetics in SLE. Frontiers in Immunology, 8, 566.